Kısa cevap: SKDM kapsamını ürünün CN kodu belirler. Liste Tüzük (AB) 2023/956'nın Ek I'indedir ve altı başlık sayar: çimento, elektrik, gübre, demir ve çelik, alüminyum, hidrojen. Kodunuzun ilk haneleri Ek I'deki bir satırla eşleşiyorsa ve istisnalarda değilse ürününüz kapsamdadır.
"Bizim ürün SKDM'ye giriyor mu?" sorusunun cevabı sektörünüzün adında değil, ürün kodunuzdadır. Çelik işleyen iki firmadan birinin ürünü kapsamda, öbürününki kapsam dışında olabilir. Bu yazı SKDM (CBAM) kapsamını Ek I'e göre sektör sektör verir ve kontrolün nasıl yapılacağını anlatır. Tam kod listesi yerine ana kod gruplarını bulacaksınız. Bilgiler 13 Ekim 2026'da kaynaklardan okundu.
SKDM kapsamını ne belirler: GTİP mi, CN kodu mu?
Tüzük malları Kombine Nomenklatür (CN) koduyla tanımlar. Geçerli kodlar 2658/87 sayılı Tüzükteki kodlardır (2023/956 Ek I, nokta 1). Türkiye'de ürün kodunu GTİP adıyla bilirsiniz; AB tarafı CN kodunu kullanır ve CBAM yalnız ona bakar. AB gümrük idareleri de Komisyona malın sekiz haneli CN kodunu bildirir (Md. 25(2)).
Bu yüzden ilk iş, AB'deki alıcınızın ithalat beyannamesinde hangi CN kodunu kullandığını öğrenmektir. Kapsam o koda göre belirlenir.
Menşe de sorulur. Tüzük, üçüncü ülke menşeli mallara uygulanır ve menşe, tercihli olmayan menşe kurallarına göre belirlenir (Md. 2(1), Md. 2(5)).
SKDM kapsamındaki sektörler ve kod grupları hangileri?
Aşağıdaki tablo Ek I'in özetidir. Kısa yazılan kod (ör. 72 ya da 7318) o başlığın altındaki bütün kodları kapsar. Sekiz haneli yazılan kod yalnız o koddur.
| Sektör | Kapsamdaki ana CN kod grupları | Ek I'de hariç tutulanlar | Hesaba giren emisyon |
|---|---|---|---|
| Çimento | 2523 10 00 (klinker), 2523 21 00, 2523 29 00, 2523 30 00, 2523 90 00 (çimentolar); ex 2507 00 80 (kaolinli killer) | 2507 00 80 içinde kalsine edilmemiş kaolinli killer | Doğrudan ve dolaylı |
| Elektrik | 2716 00 00 | Yok | Yalnız doğrudan |
| Gübre | 2808 00 00 (nitrik asit), 2814 (amonyak), 2834 21 00 (potasyum nitrat), 3102 (azotlu gübreler), 3105 (karışık gübreler) | 3105 60 00 (yalnız fosfor ve potasyum içeren gübre) | Doğrudan ve dolaylı |
| Demir ve çelik | 72. faslın tamamı; 73. fasıldan 7301, 7302, 7303 00, 7304, 7305, 7306, 7307, 7308, 7309 00, 7310, 7311 00, 7318 ve 7326; ayrıca 2601 12 00 (aglomere demir cevheri) | 7204 (hurda) ve bazı ferro alaşımlar: 7202 2, 7202 30 00, 7202 50 00, 7202 70 00, 7202 80 00, 7202 91 00, 7202 92 00, 7202 93 00, 7202 99 10, 7202 99 30, 7202 99 80 | Yalnız doğrudan (2601 12 00 için dolaylı da) |
| Alüminyum | 7601, 7603, 7604, 7605, 7606, 7607, 7608, 7609 00 00, 7610, 7611 00 00, 7612, 7613 00 00, 7614, 7616 | Yok (listede olmayan pozisyonlar için aşağıya bakın) | Yalnız doğrudan |
| Kimyasallar | 2804 10 00 (hidrojen) | Yok | Yalnız doğrudan |
Kaynak: kod grupları ve istisnalar 2023/956 Ek I. Emisyon sütunu Md. 7(1) ve Ek II: Ek II'de sayılan mallarda yalnız doğrudan emisyon hesaba girer; Ek II demir ve çelik, alüminyum, hidrojen ve elektriği sayar.
73. fasıldaki pozisyonlar günlük dilde şunlardır: palplanş ve kaynaklı profiller (7301), ray malzemesi (7302), boru ve içi boş profiller (7303 00 ile 7306 arası), boru bağlantı parçaları (7307), yapı ve yapı aksamı (7308), tank, varil ve kaplar (7309 00, 7310, 7311 00), vida, cıvata, somun ve rondela gibi eşya (7318), demir veya çelikten diğer eşya (7326).
Alüminyumda: işlenmemiş alüminyum (7601), toz ve pul (7603), çubuk ve profil (7604), tel (7605), sac, levha ve şerit (7606), folyo (7607), boru (7608), boru bağlantı parçaları (7609 00 00), yapı ve yapı aksamı (7610), tank ve kaplar (7611 00 00, 7612, 7613 00 00), örme tel ve kablo (7614), alüminyumdan diğer eşya (7616).
Ürününüzün kapsamda olup olmadığı nasıl kontrol edilir?
- CN kodunu bulun. Alıcınızın AB ithalat beyannamesindeki sekiz haneli kodu isteyin.
- İlk hanelere bakın. Kod 72 ile başlıyorsa demir ve çelik başlığındasınız. 73 ya da 76 ile başlıyorsa ilk dört haneyi tablodaki pozisyonlarla karşılaştırın. Çimento, elektrik ve hidrojende, gübrenin 2808 00 00 ve 2834 21 00 satırlarında sekiz hanenin tamamı tutmalıdır.
- İstisnaları kontrol edin. İlk haneler tutsa bile kod hariç tutulanlar arasında olabilir: örneğin 7204 ya da 3105 60 00.
- Menşe ülkeye bakın. İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre menşeli mallara tüzük uygulanmaz (Md. 2(4), Ek III, nokta 1). Türkiye bu listede yoktur.
- Eşiği alıcınıza sorun. Bir ithalatçının takvim yılındaki kapsam içi ithalatı toplam 50 ton net kütleyi aşmıyorsa o ithalatçı muaftır. Elektrik ve hidrojende bu muafiyet yoktur (Md. 2a(1), 2a(4), Ek VII, nokta 1).
Eşik ve yükümlülüğün kimde olduğu için CBAM nedir yazısına bakın.
Hangi ürünler SKDM kapsamı dışında kalır?
Ek I'de yazmayan kod kapsam dışıdır. Sık karıştırılan örnekler:
- Hurda: 7204 (demir-çelik hurdası) Ek I'de açıkça hariç tutulur.
- Bazı ferro alaşımlar: ferro-silisyum (7202 2), ferro-siliko-manganez (7202 30 00), ferro-molibden (7202 70 00) ve tabloda sayılan öbür 7202 kodları hariçtir.
- 73. faslın sayılmayan pozisyonları: Ek I bu fasıldan yalnız yukarıdaki pozisyonları sayar. 7312 ile 7317 arası ve 7319 ile 7325 arası pozisyonlar listede yoktur.
- 76. faslın sayılmayan pozisyonları: 7602 ve 7615 listede yoktur.
- Fosfor ve potasyumlu gübre: 3105 60 00 hariçtir.
- Askeri faaliyet kapsamında taşınan ya da kullanılan mallar (Md. 2(3)).
Kaynak: 2023/956 Ek I. İçinde çelik ya da alüminyum bulunan ama başka bir fasılda sınıflanan bir ürün, kodu Ek I'de yazmıyorsa kapsamda değildir. Kapsamı malzeme değil kod belirler.
Basit mal ve karmaşık mal ne demek, öncül nedir?
Kapsamda olduğunuzu öğrendikten sonraki soru, hesabın ne kadar derine ineceğidir. Tüzük iki tür mal tanımlar:
- Basit mal: Üretiminde yalnız gömülü emisyonu sıfır olan girdi ve yakıt kullanılan mal (2023/956 Ek IV, nokta 1(a)).
- Karmaşık mal: Basit mal dışındaki bütün mallar (Ek IV, nokta 1(b)).
Aradaki farkı "öncül" yaratır. Öncül, üretime giren ve kendisi de Ek I listesinde olan girdidir (2025/2547 Md. 1(7)). Çelik sac alıp boru üretiyorsanız sac sizin öncülünüzdür ve borunuz karmaşık maldır. Borunun gömülü emisyonuna sacın emisyonu da eklenir (2023/956 Ek IV, nokta 3).
- Yalnız Ek I'de yer alan öncüller sayılır. Ek III, nokta 1'deki muaf ülkelerden gelen öncül hesaba girmez (Ek IV, nokta 3).
- AB menşeli ya da muaf ülke menşeli öncülün gömülü emisyonu sıfır alınır (2025/2547 Ek III, bölüm B).
- Kendi sürecinizde gerçek veriyi, bir ya da birkaç öncül için varsayılan değeri kullanabilirsiniz (2025/2547 Md. 15).
- Demir-çelik ürünlerinde kaplama (plating), kesme, kaynak ve son işlemlerin emisyonu izlemeye girmez. Alüminyum ürünlerinde kesme, kaynak ve son işlemler girmez (2025/2547 Ek I, nokta 3.16.2 ve 3.18.2). Bu, ürünü kapsam dışına çıkarmaz; yalnız hangi işlemin emisyonunun sayılacağını belirler.
Hesabın ayrıntısı gömülü emisyon nasıl hesaplanır yazısında.
Kapsamdaysanız ilk ne yapmalısınız?
- AB'ye giden her ürün için CN kodunu ve yıllık tonajı tek listede toplayın.
- Her ürün için öncülleri yazın: hangi CN kodu, hangi tedarikçi, hangi ülke, ne kadar. Öncül miktarı her üretim süreci için ayrı belirlenir (2025/2547 Ek II, bölüm E).
- Öncül tedarikçinizden emisyon verisi isteyin. Alamazsanız o öncül için varsayılan değer kullanılır (2025/2547 Ek II, bölüm E).
- Alıcınızla yöntemi kararlaştırın: gerçek emisyon ya da varsayılan değer (2023/956 Md. 7(2)). Gerçek emisyonda doğrulama gerekir (Md. 8(1)).
- Takvim yılının üretim ve enerji kayıtlarını düzenli tutun. Rapor bu kayıtlardan çıkar: SKDM raporu nasıl hazırlanır.
Kapsam listesi değişir mi?
Liste sabit değildir. Tüzük (AB) 2025/2083, çimento başlığındaki kaolinli kil satırını yeniden yazdı; bugünkü metin kalsine edilmemiş killeri dışarıda bırakır (2023/956 Ek I). Tüzük ayrıca Komisyona kapsamın genişletilmesini değerlendirme görevi verir: Ek I'deki malların değer zincirinde daha aşağıda yer alan ürünler ve başka öncüller bu değerlendirmenin konusudur (Md. 30(2)(a), Md. 30(3)). Bu yüzden kapsam kontrolünü yılda en az bir kez güncel Ek I ile yenileyin.
Registamp'in CBAM modülü tesis ve fatura verinizden ürün başına gömülü emisyonu hesaplar, doğrulama dosyasını ve alıcı özetini hazırlar. CBAM modülü sayfasına bakın.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş değildir. Ürününüzün sınıflandırması için AB'deki alıcınızın gümrük beyanı ve tüzük metni esastır.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2023/956, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması; Ek I kapsam listesi (20 Ekim 2025 tarihli konsolide metinden okundu): eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/956/oj
- Tüzük (AB) 2025/2083, 2023/956'yı değiştiren sadeleştirme tüzüğü: eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/2083/oj
- Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/2547, gömülü emisyonun hesap yöntemleri (öncül tanımı, sistem sınırları): eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2025/2547/oj